Miesięczne archiwum: Sierpień 2015

Unieważnienie postępowania o zamówienie publiczne? Tylko w wyjątkowej sytuacji!

Rozpoczęcie postępowania o udzielnie zamówienia publicznego wiąże się z koniecznością wzięcia pod uwagę ogólnych zasad zawierania umów, w tym zasady lojalności kontraktowej. Zasada ta oznacza, że zamawiający, który wszczyna postępowanie ma na celu udzielenie zamówienia publicznego i powinien uczynić wszystko, co możliwe, aby takie zamówienie doszło do skutku.

Głównym celem wszczęcia postępowania jest wyłonienie najkorzystniejszej oferty, czyli wybór wykonawcy z którym zostanie zawarta umowa na zamówienie publiczne (art. 2 pkt 7a ustawy Pzp). Sam moment wszczęcia postępowania nakłania na zamawiającego obowiązek udzielnie zamówienia publicznego. W związku z tym unieważnienie postępowania powinno zdarzać się w wyjątkowych sytuacjach, a zamawiający ma obowiązek szczegółowego udowodnienia przesłanek swojej decyzji.

Szczególnie ważny z punktu widzenia prawa jest charakter publicznoprawny postępowania o zamówienie publiczne. Z tego względu zamawiający, który mimo swojego uprzywilejowania na każdym etapie postępowania, nie może dowolnie wybierać podmiotu z którym zawrze umowę o zamówienie publiczne, ani odstąpić od prowadzenia postępowania. Z chwilą ogłoszenia postępowania zamawiający zobowiązany jest zawrzeć umowę z tym wykonawcą, który przedstawi najkorzystniejszą ofertę zgodną z wytycznymi zamawiającego.

Najczęstszym powodem dla którego zamawiający decyduje się na unieważnienie postępowania jest art. 93 ust 1. Pkt 6 ustawy Pzp, mówiący o wystąpieniu istotnych zmian okoliczności powodujących, że dalsze prowadzenie postępowania lub wykonania zamówienia nie leży w interesie publicznym, a sytuacja ta nie była do przewidzenia wcześniej. Sytuacja ta dotyczy szczególnie okoliczności na skutek których całkowicie zmienia się koncepcja celu przedmiotu zamówienia. Warto jednak dodać, że aby powód ten został zaakceptowany, a zamówienie unieważnione, zamawiający musi dowieść, że wszystkie przesłanki w nim wymienione zostały spełnione kumulatywnie. Jeśli choć jedna z nich nie zostanie spełniona, zamawiający nie ma podstaw do unieważnienia postępowania.

Sytuację tę opisuje jeden z wyroków Sądu Okręgowego z dnia 29 maja 2012 r., w którym stwierdzono, że zmiana zostanie zakwalifikowana jako istotna jedynie wtedy, gdy będzie trwała, tzn. jej stan będzie nieodwracalny.

Warto jednak dodać, że zmiana okoliczności, choć konieczna do udowodnienia dla zamawiającego, nie może być od niego zależna, a musi mieć charakter zewnętrzny. Konieczne jest udowodnienie, że zamawiający nie był w stanie przewidzieć jej wystąpienia. Przykładem może być tutaj np. zmiana obowiązującego stanu prawnego.

W myśl ustawy Pzp, art. 93 ust. 1 pkt 6, konieczne jest dodanie, że interes publiczny, o którym wspomniano wcześniej nie jest równoznaczny z interesem zamawiającego. Zamawiający, który powołuje się na ten aspekt, jako powód unieważnienia postępowania musi liczyć się z wnikliwą jego kontrolą. Szczególnie wnikliwie oceniany jest aspekt czy zamawiający, który stara się unieważnić postępowanie nie działa we własnym interesie spowodowanym np. koniecznością przesunięcia środków pieniężnych, czy brakiem środków na realizację przedsięwzięcia.

Innymi przykładowymi powodami dla których zamawiający ma prawo decydować się na unieważnienie postępowania są:

• Postępowanie, w którym nie złożono żadnej oferty spełniającej wymagania

• W przypadku postępowania prowadzonego w trybie zapytania ocenę, nie złożono co najmniej dwóch ofert niepodlegających odrzuceniu,

• W przypadku postępowania prowadzonego w trybie licytacji elektronicznej wpłynęły mniej niż dwa wnioski o dopuszczenie do udziału w zamówieniu, albo nie wypłynęła żadna oferta,

• W postępowaniu występuje niemożliwa do usunięcia wada, której występowanie uniemożliwia zawarcie prawidłowej umowy w sprawie zamówienia publicznego

 

Formularz Jednolitego Europejskiego Dokumentu Zamówienia czeka na Twoje zmiany

15 września upływa termin do kiedy możecie zgłaszać uwagi do projektu rozporządzania wykonawczego Komisji Unii Europejskiej ustanawiającego standardowy formularz Jednolitego Europejskiego Dokumentu Zamówienia. Dokument ten jest ustandaryzowanym oświadczeniem własnym wykonawcy, który zobowiązuje się potwierdzić, że spełnia wszystkie ustalone przez zamawiającego warunku udziału w postępowaniu, w tym również obiektywne kryteria, których celem jest ograniczenie liczby wykonawców dopuszczonych do udziału w postępowaniu, a także nie podlega wykluczeniu.

Po wejściu nowej dyrektywy 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych, powyższy dokument będzie stanowił podstawę potwierdzającą spełnianie warunków udziału w postępowaniu. Warto dodać, że wymóg przedstawienia pełnej dokumentacji zamawiającemu będzie miał tylko wykonawca, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza. Dodatkowo zamawiający uzyska prawo do zwracania się do wykonawcy na każdym etapie postępowania w celu uzyskania potrzebnych dokumentów potwierdzających spełnienie warunków udziału w postępowaniu, jeśli okażą się one niezbędne do dalszego, sprawnego przebiegu postępowania.

Dyrektywa przewiduje, że Jednolity Europejski Dokument Zamówienia zostanie sporządzony na formularzu, który ma zostać przyjęty przez Komisję Europejską.

W związku z tym, że obecnie nowy projekt rozporządzenia wykonawczego Komisji w tym zakresie jest konstruowany na nowo wraz z państwami członkowskimi w ramach Komitetu ds. zamówień publicznych, Urząd Zamówień Publicznych daje możliwość zaproponowania swoich zmian przez zainteresowanych. Wszystkie propozycje zmian i komentarze można wysyłać do 15 września 2015 r. na adres poczty elektronicznej: konsultacje@uzp.gov.pl 

Klauzule społeczne obowiązkowe

Rada Ministrów dnia 28.07.2015 przyjęła zalecenia dla instytucji administracji rządowej polegające na obowiązku stosowania klauzul społecznych w zamówieniach publicznych. Inicjatywa ta, jest już kolejną podejmowaną przez rząd, której głównym zadaniem jest realizacja szerszych celów polityki społecznej za pośrednictwem zamówień publicznych. Choć obowiązek został nałożony głównie na instytucje administracji rządowej, zaleca się ich stosowanie także w pozostałych instytucjach administracji publicznej.

Klauzule społeczne to przede wszystkim dodatkowe warunki realizacji zamówienia, które według ustawy Pzp zamawiający może postawić wykonawcy. Odnoszą się między innymi do zatrudniania na potrzeby danego zamówienia określonych grup osób. Chodzi tu np. o osoby bezrobotne, młodociane w celu przygotowania zawodowego, a także osoby niepełnosprawne czy znajdujące się w niekorzystnej sytuacji. Przykładowo mogą to być bezdomni, którzy realizują indywidualne programy wychodzenia z bezdomności czy osoby uzależnione od alkoholu, po odbyciu psychoterapii w zakładzie lecznictwa odwykowego.

Powyższe zalecenia dotyczą szczególnie konieczności analizy planowanych zamówień. Instytucje powinny sprawdzić możliwość uwzględnienia w nich klauzuli społecznych. Chodzi tu nie tylko o zamówienia publiczne podlegające procedurom zawartym w ustawie Pzp, ale także te, których ustawa nie obejmuje. Analiza powinna dostarczyć informacji do których zamówień realizowanych przez instytucje możliwe jest zastosowanie klauzuli społecznych, a także jakie konkretnie cele instytucja chce realizować, a co za tym idzie, którą klauzulę wybrać.

Nowe technologie w zamówieniach publicznych

Komisja Europejska uruchomiła pilotaż modułu „zamówień publicznych” w systemie IMI już w kwietniu 2015 roku. Od niedawna do systemu rejestrować można także polskie firmy. System służy przede wszystkim ułatwieniu komunikacji między zagranicznymi zamawiającymi, a także możliwości weryfikacji dokumentów wykonawców. Warto jednak dodać, że system obejmuje jedynie procedury przetargowe o wartości powyżej progów unijnych. Szacuje się, że IMI znacznie uprości przeprowadzanie zamówień publicznych w Europie, skróci i ułatwi wymianę informacji. Warto wspomnieć, że z systemu działają także europejskie kraje, które nie należą do UE takie jak Islandia, Lichtenstein i Norwegia.

Działanie platformy nie jest skomplikowane. Polega na tym, że każdy zamawiający ma możliwość znalezienia swojego odpowiednika w pozostałych krajach. System wyposażony jest także w bazę pytań i odpowiedzi z których mogą korzystać podmioty. Dodatkowym plusem jest fakt, że pytania zostały przetłumaczone na odpowiedni język.

Dodatkowo pilotaż zawiera wnioski o tematyce specyfikacji technicznych, etykietach, raportach z testów, certyfikacji, podstaw wykluczenia, normach zapewniania jakości i zarządzania środowiskowego, Jednolitego Europejskiego Dokumentu Zamówienia, urzędowych wykazach zatwierdzonych wykonawców, rażąco niskiej ofercie i raportach z testów.

Do rejestracji podmiotów w IMI zachęca Urząd Zamówień Publicznych. Wystarczy wysłać e-mail ze zgłoszeniem na adres imi@uzp.gov.pl, który zawierać będzie dane osoby zakładającej konto, dane instytucji oraz adres e-mail, na który wysłane zostanie zaproszenie do samodzielnej rejestracji na platformie.